Taziye Çiçeği ve Cenaze Çelengi: Yurt Dışından Gönderme

Gurbette bir vefat haberi almak çok zordur: Cenazeye yetişmek çoğu zaman mümkün olmaz, defin ise genellikle bir gün içinde yapılır. Böyle bir anda aileye yanında olduğunuzu göstermenin yolu; doğru zamanda gönderilmiş bir çelenk, taziye evine giden bir çiçek ya da birkaç içten satırdır. Bu rehberde yurt dışından cenazeye çelenk göndermeyi, kurdeleye ne yazılacağını, taziye günlerinde eve çiçek göndermeyi ve yabancı eşinizin ya da arkadaşlarınızın bilmesinde fayda olan adetleri bulacaksınız.

Başlamadan bir not: Cenaze ve taziye adetleri bölgeye, aileye, Sünni ya da Alevi oluşa, dindar ya da laik yaşam tarzına göre değişir; gayrimüslim toplulukların da kendi gelenekleri vardır. Aşağıdakiler yaygın uygulamalardır; mümkün olduğunca ailenin tercihine uyun.

Cenaze genellikle nasıl ilerler?

İslami gelenekte defin mümkün olduğunca çabuk yapılır:

• Vefat sabah olduysa cenaze çoğu zaman aynı gün, akşam ya da gece olduysa ertesi gün kaldırılır.
• Cenaze yıkanıp kefenlendikten sonra cenaze namazı genellikle bir vakit namazının ardından, çoğunlukla öğle ya da ikindi namazından sonra camide kılınır; ardından defin için mezarlığa gidilir.
• Cenaze bilgisi aileden ve yakınlardan, camiden okunan seladan, birçok şehirde belediyelerin internetteki vefat listelerinden ya da gazete ilanlarından öğrenilir.

Yurt dışından gelecek yakınlar ya da resmî işlemler nedeniyle cenaze ertelenebilir, ama planı yaklaşık 24 saat üzerinden yapmak gerekir. Türkiye saati yıl boyu UTC+3'tür; Almanya, Hollanda ve Avusturya'nın kışın 2, yazın 1 saat ilerisindedir.

Çelenk nereye gönderilir?

Çelenk, gönderenin adının ve kısa bir mesajın yazılı olduğu kurdeleli büyük bir aranjmandır. Merhum tanınan biriyse, iş, meslek ya da dernek hayatında etkinse daha yaygındır; şirketler, kurumlar, iş arkadaşları ve aile dostları gönderir.

Çelenk çoğunlukla şu yerlere bırakılır:

• cenaze namazının kılınacağı caminin avlusu
• cenazeden sonra ulaşacaksa ailenin evi ya da apartman girişi
• laik ailelerin ve kamuoyunca tanınan kişilerin definden önce düzenlediği uğurlama töreninin yapıldığı yer (iş yeri, tiyatro, üniversite gibi)

Bazı yerlerde çelenkler daha sonra mezarlığa da taşınır; uygulama değişir.

Her aile ya da cami çelengi istemez. Bazı din âlimleri çelengi İslam'da yeri olmayan bir adet olarak görür; bazı aileler de vefat ilanında "çelenk yerine" bir vakfa ya da derneğe bağış yapılmasını rica eder. Birçok vakıf, merhum adına yapılan bağış için aileye taziye kartı gönderir. İlanda böyle bir not varsa bağışla birlikte kısa bir taziye mesajı en saygılı tercihtir.

Zamanlama. Türkiye saatiyle 14.00'e kadar verilen siparişler aynı gün teslim edilir (kışın Almanya'da 12.00, İngiltere'de 11.00); daha sonra verilenler ertesi gün. Cenaze için siparişi olabildiğince erken verin, teslimat notuna caminin adını, ilçeyi ve cenaze saatini yazın ve WhatsApp'tan bize ulaşın; neyin yetişebileceğini birlikte değerlendirelim. Çelenk namazdan önce yetişmeyecekse çelengi ya da bir çiçeği taziye evine göndermek daha doğru olur.

Kurdeleye ne yazılır?

Kurdele metni kısa olur. Yaygın kalıplar:

• "Başsağlığı dileklerimizle" ve altına adınız ya da firmanızın adı
• "Allah rahmet eylesin, kederli ailesine başsağlığı dileriz"
• "... ailesi olarak başsağlığı dileriz" (şirketler ve kurumlar için)
• "Derin üzüntümüzü paylaşıyoruz" ya da "Saygı ve sevgiyle anıyoruz" (laik bir dil tercih edenler için)

Gönderen adını ailenin tanıyacağı şekilde yazın; "Almanya'dan Yılmaz ailesi" gibi bir ifade, kimin gönderdiğini hemen anlatır.

Taziye günlerinde eve çiçek

Cenazeden sonraki günler taziye ziyaretleriyle geçer. Birçok yerde ilk günlerde komşular ve akrabalar eve yemek getirir, ev halkı yemek yapmaz. Ziyaretler çoğunlukla üç gün kadar sürer; pek çok aile daha sonra, sıklıkla yedinci, kırkıncı ya da elli ikinci günde Kur'an ya da mevlit okutur.

Bu günlerde eve gönderilen sade, ağırlıklı beyaz bir aranjman ya da saksıda beyaz orkide çoğu aileye uygundur ve ziyaret günleri boyunca dayanır. Canlı, şenlikli renklerden ve büyük romantik buketlerden kaçının. Çok muhafazakâr ailelerde çiçek; ziyaret, telefon ya da yemek kadar alışılmış olmayabilir. Aileyi böyle tanıyorsanız içten bir mesaj ya da bağış daha uygun düşebilir. Renklerin anlamları için Türkiye'de çiçek adabı yazımıza bakabilirsiniz.

Helva, lokma ve yemek adetleri

• Helva. Vefatın ardından aile ya da yakınlar genellikle irmik veya un helvası kavurup taziyeye gelenlere ve komşulara dağıtır.
• Lokma. Merhumun anısına, çoğunlukla yedisinde, kırkında ya da yıl dönümünde lokma döktürülüp komşulara ve gelip geçene dağıtılır; özellikle İzmir'de ve Ege'de yaygındır.
• Taziye evine yemek. İlk günlerde komşular ve akrabalar eve yemek götürür.

Yabancı eşiniz ya da arkadaşlarınız için bir not: Bu adetlere yurt dışından katılmaları beklenmez, ama bilmek ailenin ilk günlerde neler yaşadığını anlamayı kolaylaştırır.

Taziye cümleleri

• Başınız sağ olsun. İnancından bağımsız olarak herkesin kullandığı temel taziye sözü. Cevabı "Dostlar sağ olsun"dur.
• Allah rahmet eylesin. Müslümanlar için.
• Mekânı cennet olsun. Müslümanlar için.
• Allah sabır versin.
• Acınızı paylaşıyorum. Nötr ve her aileye uygun.
• Işıklar içinde uyusun. Laik kesimin sık kullandığı, herkese uygun bir dilek.

"Toprağı bol olsun" ise geleneksel olarak gayrimüslimler için söylenir; bu çağrışım nedeniyle aileye uyduğundan emin değilseniz kullanmamak en iyisidir.

Örnek kart: "Başınız sağ olsun. Allah rahmet eylesin. Acınızı yürekten paylaşıyoruz." Laik bir aile için: "Başınız sağ olsun. Işıklar içinde uyusun. Her zaman yanınızdayız."

Kart mesajınız Türkçe, İngilizce, Almanca veya Rusça olarak en fazla 300 karakter olabilir. Yabancı eşinizin ya da çocuklarınızın kendi dilinde yazdığı mesaja ücretsiz Türkçe çeviri ekleyip karta elle yazabiliriz.

Alevi, gayrimüslim ve laik aileler

• Alevi ailelerde cenaze erkânı çoğu zaman cemevinde, kendi dua ve adetleriyle yapılır; çelengin nasıl karşılanacağı aileye ve topluluğa göre değişir.
• Laik aileler çelenge genellikle sıcak bakar; definden önce bir uğurlama töreni düzenlenebilir.
• Hristiyan topluluklarda (Ermeni, Rum Ortodoks, Süryani, Katolik ve diğerleri) cenaze töreni kilisede yapılır; çiçek ve çelenk yaygındır, defin her zaman bir gün içinde olmaz.
• Yahudi geleneğinde cenazede genellikle çiçek yer almaz; taziye mesajı ya da bağış tercih edilir.

Kısa kontrol listesi

1. Cenazenin yerini ve saatini, ailenin çelenk yerine bağış isteyip istemediğini öğrenin.
2. Cenaze bugünse ve Türkiye saatiyle 14.00 olmadıysa çelengi hemen sipariş edin; cami, ilçe ve saati WhatsApp'tan bize iletin.
3. Cenaze geçtiyse taziye günlerinde eve beyaz çiçek ya da orkide gönderin.
4. Kurdeleyi ve kartı kısa tutun; "Başınız sağ olsun" her zaman yerindedir.
5. Teslimat fotoğrafı e-posta ve WhatsApp ile size gelir.

Ürünlerimize göz atabilir ya da çiçek gönder sayfasından ilçeyi bulabilirsiniz; teslimat ücreti ilçeye göre değişir ve ödemeden önce sepette görünür. İstanbul'daki acil siparişler için İstanbul'da aynı gün çiçek teslimatı yazımıza da göz atabilirsiniz; ilk kez sipariş veriyorsanız yurt dışından Türkiye'ye çiçek gönderme rehberimiz adımları anlatıyor. Bize her zaman WhatsApp'tan ya da info@flowerturkiye.com adresinden ulaşabilirsiniz.